۲۷
فروردین

داشتن تلاش مداوم برای رسیدن به موفقیت

«انضباط فردی این گونه تعریف می شود: کار را در موعد مقرر انجام دادن، چه مایل به انجام آن باشید چه نباشید.به طور کلی موفقیت در هر زمینه ای به میزان زیادی انضباط نیاز دارد،داشتن انضباط فردی،کنترل و تسلط بر خود از مهمترین نشانه های شخصیت برتر است.» برایان تریسی

از آنجا که مسیر کنکور مسیری طولانی است، طبیعی است که در میان راه داوطلبان با احساس یأس و ناامیدی مواجه شوند.یاس و ناامیدی اغلب ریشه در اجرای نادرست برنامه دارد.اکثر داوطلبان کنکور در اجرای برنامه هفتگی خود نظم مشخصی ندارند.ممکن است یک روز هوا آفتابی باشد و ۱۰ ساعت پای درس بنشینند.روز دیگر هوا ابری باشد و حس و حال درس خواندن نداشته باشند.اما از آن جا که کنکور شوخی ندارد و رقبا قَدَر هستند،این دانش آموزان شانس کمی برای موفقیت در کنکور دارند.(شاید برایتان سوال باشد که از کجا به این نتیجه رسیدیم که “اکثر” داوطلبان در برنامه نظم ندارند.برای رسیدن به جواب این سوال پیشنهاد می کنیم سری به جدول میانگین درصد داوطلبان در کنکور سراسریِ هر سال بزنید.)

حال بیایید با هم دلایل دیگر این وقفه های پی در پی و طولانی در مطالعة داوطلبان را برشماریم و برای هریک راهکار ارائه کنیم:

۱_ وقفة مطالعاتی در اثر برخورد با مباحث و سوالات پیچیده :اصولا وقتی درس به جاهای سخت می رسد،دانش آموز از صحنه متواری می شود!

وقتی به یک تست سخت در مبحث مشتق می رسیم،وقتی یک سوال شیمی می بینیم که باید برای حل کردن آن واکنش بنویسیم و موازنه کنیم،وقتی به یک تست سخت فیزیک می رسیم که نمی دانیم اصلا از کجا باید شروع به حل کنیم،احتمال اینکه دلمان هوای بیرون رفتن از اتاق را کند،بیشتر می شود.

چرا این اتفاق می افتد؟

ساده است: مغز برای شرایط ترسناک و دشوار طراحی نشده است، تمام تلاشش را میکند که از این شرایط فرار کند و ما را در یک وضعیت امن، ثابت نگه دارد چون وظیفه دارد از ما محافظت کند.مغز در برابر درگیر شدن با مشکلات و دشواری ها مقاومت می کند.به همین دلیل وقتی در حال حل یک سوال سخت هستید به شما پیشنهاد می دهد که سراغ کاری راحت تر بروید؛اما مغز زرنگ تر از این حرفهاست، آن کار را ضروری تر جلوه می دهد،در حالی که ضروری تر نیست.مثلا وقتی می خواهید شروع به تجزیه و تحلیل یک سوال مهم کنید مغز به شما این پیام را می دهد:

«زیاد درس خواندی،خسته شدی، بهتره بری سری به یخچال بزنی.»بهتر است هیچ وقت موقع حل مسائل دشوار به پیام های این چنینی توجه نکنید.چون معمولا بعد از این بلند شدن ها «نشستن» خیلی دیر اتفاق می افتد.دیده شده دانش آموز بعد از ۳ ساعت به سر درس برمی گردد و شروع به مطالعه درس دیگری می کند.(و حل آن سوال مهم به تاریخ می پیوندد.)

از اینکه به یک سوال یا مبحث سخت در مطالعه بر بخورید نترسید.این امری طبیعی است و برای همه اتفاق می افتد.مثلا اگر مبحث مشتق برای شما سخت است،نگران نباشید چون برای بقیه هم همین طور هست.راهکار درست این است که سوالات مشکل را در جایی یادداشت کنید ودر آیندة نزدیک از معلم یا دوستان خود بپرسید.

۲_ وقفة مطالعاتی در اثر افزایش ساعت مطالعه به طور ناگهانی :گاهی داوطلب کنکور در یک روز خیلی زیادتر از روال هر روزه اش درس می خواند سپس از مطالعة زیاد خود هیجان زده می شود،به عنوان جایزه چند روز استراحت برای خودش در نظر می گیرد!

یا  دانش آموزی که میانگین ساعات مطالعاتی اش در روز ۷ ساعت است به طور ناگهانی تصمیم می گیرد ساعت مطالعه اش را به ۱۴ افزایش دهد و چون بدنش از نظر فیزیولوژیکی آمادة این تغییر نبوده،تا چند روز رغبت نمی کند به سمت مطالعه برود. و اما راهکار:ساعت مطالعة روزانه باید آهسته آهسته زیاد شود تا منجر به رها کردن مطالعه نشود.

۳_ وقفة مطالعاتی در اثر استراحت نکردن بین درس ها:بعضی داوطلبان از خود انتظار دارند که یک اَبَر انسان باشند.این که در برنامة هفتگی بین درس ها زمانی برای استراحت در نظر نگیریم اصلا ایدة معقولی نیست،نتیجه این می شود که پس از چهار،پنج ساعت در بدن احساس ضعف می کنیم و شاید اصلا به مطالعة پایان دهیم و برنامه را نیمه کاره رها کنیم.ما ربات نیستیم.مغز نمی تواند برای مدت طولانی روی یک موضوع متمرکز شود،خسته می شود و خستگی مغز هم عدم تمرکز را به دنبال دارد.پس بیش از دو ساعت نشستن اساسا بی فایده است.حتی اگر مطالعة یک درس به اتمام نرسیده ولی دو ساعت پای میز نشسته اید،بلند شوید،نفسی تازه کنید(در حد یک ربع) و سپس مطالعه را از سر بگیرید.

 

۴_ وقفة مطالعاتی در اثر توجه به مسائل حاشیه ای :گاهی دانش آموز چیزی جالب تر از کنکور پیدا میکند. یک سریال تلویزیونی،بیرون رفتن با دوستان،دید و بازدید از آشنایان و فامیل یا حتی دنبال کردن اخبار سیاسی روز بیشتر از نتیجة کنکور او را هیجان زده می کند.در نتیجه ترجیح می دهد وقت خود را به این قبیل فعالیت ها اختصاص دهد.

 شاید به جز درس خیلی فعالیت ها باشد که دوست داشته باشید انجام دهید.اما مطمئن باشید بعد از اینکه کنکورتان را با موفقیت دادید، به اندازه کافی برای همة شان وقت دارید. به داوطلب کنکور بودن به عنوان یک شغل نگاه کنید.دربارة شغلتان جدی باشید.

اگر از کسانی که کنکور داده اند بپرسید:آیا مسائل حاشیه ای، بعد از کنکور به اندازة قبل از کنکور برایتان جذاب بود یا نه؟اکثرا جواب می دهند:نه،بعد از کنکور دیگر نمی توانستیم به این مسائل فکر کنیم چون نگران نتیجة کنکورمان بودیم!

دلیل اصلی باز به همان نکته ای که از ابتدا درباره مغز ذکر کردیم بر می گردد یعنی تمایل به پرداختن به کارهای راحت تر که نیاز به صرف انرژیِ چندانی ندارند…

برای این مشکل خوب است همواره هدفتان جلوی چشمتان باشد.شاید فکر کنید این گفته که: عکسی از هدف خود را جلوی چشمتان بگذارید و هر روز آن را ببینید، بی پایه و اساس است.اما حقیقت این است که می تواند موثر باشد.تاثیر مثبت تصاویر بر ضمیر ناخودآگاه از نظر علمی ثابت شده است. همین امروز عکسی از هدف مورد علاقه تان را روی دیوار بچسبانید.این عکس باید شما را به وجد بیاورد.

۵_ وقفة مطالعاتی در اثر نا امیدی از نتیجه ی آزمون:این مورد هم یکی دیگر از دلایل رها کردن مطالعه است.نباید فراموش کنید که آزمون آزمایشی صرفا یک آزمون آزمایشی است!نه از خوب شدن نتیجه آزمون زیاد مغرور شوید،نه از بد شدن نتیجة آن زیاد احساساتی…بهتر است بعد از مشاهده ی نتیجه به جای نا امید شدن ،باقدرت دلایل این ناکامی را ارزیابی کنید و برای حل آنها راه حل ارائه کنید. سعدی می گوید:

به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل      که گر مراد نیابم به قدر وسع بکوشم

می بینید که حتی سعدی هم ترجیح میدهد به جای وقفه و دست روی دست گذاشتن سر به بیابان بگذارد!

۶_ وقفة مطالعاتی در اثر چند برنامه ای بودن:شاید عجیب به نظر برسد ولی این عامل هم می تواند باعث توقف مطالعه شود. گروهی از داوطلبان هستند که از چند نفر برنامه دریافت می کنند.یک برنامه از معلم مدرسه یا آموزشگاه،یک برنامه از پدر و مادر و یک برنامه از مشاور تحصیلی و….این دسته از دانش آموزان در ابتدا ترکیبی از همه برنامه ها را پیاده می کنند،پس از گذشت مدتی کلافه می شوند و در آخر به هیچ کدام از برنامه ها عمل نمی کنند.پیشنهاد ما این است که به یک برنامه اعتماد کنید و تصمیم قطعی بگیرید که با همان برنامه تا آخر راه پیش بروید.

در مورد چند آزمون ثبت نام کردن هم این مسئله صدق می کند.بهتر است که با برنامة یک موسسه جلو بروید.اما اگر خیلی دلتان می خواهد در آزمون های آزمایشی چند موسسه شرکت کنید،این کار را به بعد از عید (زمانی که حداقل یک بار همة درس ها را مطالعه کرده باشید) موکول کنید.

۷_ وقفة مطالعاتی در اثر مشکلات خانوادگی،اقتصادی ویا بیماری:جیم ران نویسنده و کارآفرین آمریکایی می گوید: چیزهایی که برای شما اتفاق می افتد تعیین کنندة سرنوشت تان نیست،همة این اتفاقات برای میلیون ها انسان دیگر نیز رخ می دهند و هر کدام از آن ها سرنوشت متفاوتی دارند،زیرا چیزی که در نهایت سرنوشت انسان را تعیین می کند واکنشی است که او به آن اتفاقات نشان می دهد.

مشکلات برای همه وجود دارند.به خاطر مشکلاتی که در کنترل شما نیستند احساس قربانی بودن نکنید.این تصور که«من به خاطر مشکلاتم یک مهرة سوخته هستم» باعث می شود که هیچ وقت به هیچ موفقیتی دست پیدا نکنید.همواره این نکته را در نظر داشته باشید که کنکور صرفا یک آزمون برای ورود به دانشگاه نیست،کنکور یک نمونه ی کوچک از کل سختی ها و آسانی های زندگی است.کنکور در اصل راهی است که با آن می توانید گرافیت وجودتان را به الماس تبدیل کنید.منتظر راحت شدن از دست کنکور نباشید،ازآن برای رشد شخصیت تان استفادة بهینه کنید.دوام آوردن زیر فشار مشکلات فضیلتی است که در سراسر زندگی به آن احتیاج دارید.این فضیلت را در سال کنکور کسب کنید.

۸_ وقفة مطالعاتی در اثر تخمین نادرست زمان مورد نیاز برای مطالعه:احتمالا از این موضوع بی اطلاع بودید،یکی از دلایلی که داوطلبان در مسیر متوقف می شوند این است که فکر می کنند وقت زیاد است و زمان لازم برای مطالعة درس ها را اشتباه برآورد می کنند.همیشه این جمله از بنیامین فرانکلین را به خاطر داشته باشید که می گوید:«هیچ وقت به گمان اینکه وقت دارید ننشینید زیرا در عمل خواهید دید که همیشه وقت کم است».

 

اصلا چرا باید برای رسیدن به موفقیت به طور مداوم تلاش کنیم؟

حتما تا حالا اتفاق افتاده که با کسی مواجه شوید که درصدهایش بسیار بالاتر از درصدهای شماست و به این فکر فرو بروید که چرا او این گونه است؟آیا او یک استعداد ذاتی دارد که شما از آن بی بهره اید؟آیا او ژن باهوشی دارد که شما ندارید؟آیا مشاور او یک آدم فضایی است؟پاسخ این است:خیر!

او بیشتر از شما تمرین دارد،شناخت او نسبت به خودش عمیق تر از شناخت شما نسبت به خودتان است و از همه مهم تر اینکه کمتر از شما به عوامل بیرونی و درونی اجازه می دهد که او را متوقف کنند.

اما خبر خوب این است که لازم نیست همیشه به درصد های بالای رقبا غبطه بخورید!

خودتان می توانید با تلاش مداوم(بدون توقف اضافه) به تراز دلخواهتان برسید.

*وقتی با آگاهی از عواملی که ممکن است مطالعة شما را متوقف کنند، هر روز درس ها را مطالعه کنید،به موقع مطالعة مباحث را به اتمام می رسانید و برای آزمون هیچ نگرانی ای ندارید.وقتی همة برنامه را صد در صد اجرا کنید دیگر چه دلیلی برای شکست وجود دارد؟

* وقتی وظایف خود را در قبال برنامه با مطالعة منظم به انجام می رسانید احساس بهتری نسبت به خودتان خواهید داشت و اعتماد به نفس شما افزایش پیدا خواهد کرد.

*به درجه ای می رسید که دیگر مطالعه برایتان به یک عادت تبدیل می شود و به راحتی و با مصرف اراده ی کمتر نسبت به گذشته پشت میز مطالعه قرار می گیرید. چه چیزی برای یک داوطلب کنکور بهتر از این ویژگی است؟

*با مطالعه ی منظم خود به خود پس از مدتی کیفیت مطالعة شما هم بالاتر می رود.چطور؟!زمانی که داوطلب به دلیل نداشتن مطالعه، در آزمون درصد پایینی کسب می کند روشن است که بایدآن درس را مطالعه کند و دوباره آزمون دهد تا معلوم شود که روش مطالعه اش درست هست یا نه.ولی وقتی یک داوطلب با وجود مطالعه کردن،در آزمون درصد مطلوبی کسب نمی کند این سوال برایش ایجاد می شود که چرا این طور شد؟و به دنبال یافتن پاسخ این سوال روش مطالعه خود را اصلاح می کند و مطالعه اش از نظر کیفی بهبود پیدا می کند.

برگ برنده دست کسانی است که به طور منظم و هر روز مطالعه می کنند.